Krajobrazy w Polsce

Najważniejsze zbiorowiska leśne ? puszcze i parki narodowe:
Puszcze na pn ? wsch: Augustowska, Knyszyńska, Pilska, Kurpiowska, Białowieska
Puszcze Mazowsza: Kampinoska, Kozienicka,
Puszcze wyżynne: Świetokrzyska  - puszcza jodłowa, Solska
Puszcze Kotliny Sandomierskiej ? Sandomierska osnowa, piaszczysta, Niepołomicka (lasy mieszane)
Puszcza Karpacka i Bieszczadzka
Tatry ? 2 pietra leśne to regle:
- dolny ? bukowo ? świerkowy
- górny ? sosnowo ? jodłowy
Puszcze zach Polski ? Rzepińska, Bory Dolnośląskie, Nadnotecka, Goleniowska, Bukowa pod Szczcinem
Puszcze pn Polski ? Bory Tucholskie, Augustowska, Bukowa, Goleniowa
Parki Narodowe:
- w górach: Karkonoski, Babiogórski, Tatrzański, Pieńsiński, Bieszczadzki, Gór Stołowych
- na wyzynach: Ojcowski, Świętokrzyski, Roztoczański
- na nizinach: Wielkopolski, Kampinoski, Ujścia Warty ? ptactwo, Biebrzański, Trawieński
- nadmorskie: Soliński, Słowiński.

Rzeźba Polski w ujęciu regionalnym ? cechy:
- pasowość rzeźby ? duże cechy pasowości nabyte w czasie zlodowaceń (układ trójstopowy).
Strefy pasowości:
- niziny nadmorskie ? 50 m n.p.m.
- pas wysoczyzn pojeziernych 100-300 m n.p.m.
- kraina wielkich pradolin ? bruzda środkowa 100-150 m n.p.m. pradolina ma 50-130
- pas wyżyn południowych 200-600 m n.p.m.
- pas starych gór ? do 1600 m n.p.m.
- pas niżu podkarpackiego 150-250 m n.p.m.
- pas górski Karpaty (bez Sudetów)
- wielorakość pochodzenia
- poligenetyczność rzeźby ? rozkładanie się rzeźby o różnej genezie, pochodzeniu ? Zapadlisko Przedkarpackie, Równina Zalewowa Wisły
- kanały ulgi pokryte pokrywa madową (najmłodszy element rzeźby) należą też do nich formy wybrzeży
- metachroniczność rozwoju ? rozwój zróżnicowany w czasie [najstarsze zrównania ? krasowienie, jaskinie ? 65-50 mln lat; Karpaty ? 16,5 mln lat ? powstawała 24-10 mln lat; równina pod Śnieżką sięgała pod Gorzów.
- Pasowość uwarunkowana pobytem lądolodu ? pas ostatniego zlodowacenia ? 20 tyś. lat; faza poznańska ? 18 tyś; pomorska ? 15 tyś; wybrzeże ? pare tyś. lat.
- Powstanie Sudetów , najmłodsza równina denno-morenowa ok. 10 mln lat temu.
Sieć dolinna:
- wyraźna przetrwałość form dolinnych
- w pradolinach są nagromadzenia wydm śródlądowych
- największe sandry w Polsce powstały podczas ostatniego zlodowacenia na Wale Pomorskiem
- równiny zalewowe ? najmłodsze elementy rzeźby terenu Polski
- linia brzegowa ? bardzo młoda, bo podczas ostatniego zlodowacenia Bałtyku jeszcze jej nie było; powstała dopiero później.

- kształtowana przez dwa elementy
- element kierunku wału kujawsko-pomorskiego
- krawędź lądolodu ? przebieg równoleżnikowy ? rzeźba lądolodu
- rynny jeziorne kończą się na zasięgu rynien glacjalnych i zasięgu lądolodu ostatniego zlodowacenia.
- Formy pradolinie ? równikowa, utworzona przez lądolód.
Ostatnie fazy wyjścia lądolodu ? strefy sandrowe ? na przedpolu Bałtyku: faza leszczyńska; faza poznańska; faza pomorska
- Na obszarze ostatniego zlodowacenia ? jeziora rynnowe. Jeziora ? proces sedymentacji, gytia ? gnicie ? naturalne szambo ? zanik jezior jest bardzo szybki [dolina Czerska ? 80% jezior zniknęło przez 10 tyś. lat.
- system pradoliny ? daje równoleżnikowe odcinki pradolin rzek, a pomiędzy nimi są wąskie przełomy południkowe. Kilka wielkich pradolin i wąskie przełomy.
Rzeki niżu polskiego maja zygzakowaty układ.
Krajobraz młodoglacjalny:
- rzeźba wzgórkowo ? pagórkowata i bardzo żywa
- dużo zagłębień bezodpływowych
- rynny subglacjalne
- obszary endogeniczne ? nie są odwadniane do światowego oceanu tylko są odwadniane do środka bez odwodnienia na zewnątrz (świadczy to o młodości sieci hydrologicznych)
- sieć hydrograficzna ma nie wyrównany spadek linii podłużnej
- ); profil rzek niewyrównany ? cecha młodości profilu glebowego
- duża stromość zboczy, wzgórz i dolin
- zbocza strome i krótkie; dużo jezior, ciągi rynien glacjalnych ? rzeźba młodoglacjalna
- Najmłodsze elementy rzeźby ? na wybrzeżu u schyłku ostatniego zlodowacenia ? linia Bałtyku 80 m. niżej niż teraz.
- Najmłodsze elementy dna dolin ? piaski rzeczne, potem wody powstają w strefie wybrzeża, u schyłku ostatniego zlodowacenia linia znajdowała się 80 m. niżej, od 40-70 km przesunięta na północ.
Krajobraz staroglacjalny:
- doliny szerokie
- nie ma obszarów endogenicznych
- nie ma rynien glacjalnych ani zagłębień bezodpływowych
- nie ma rynien, wytopisk, łagodne, długie zbocza ? staroglacjalna

- element erozyjny
- tektoniczny element na wyżynie Lubelskiej ? brzeg zrzut od kierunku kotliny Sandomierskiej
- wyżyna Lubelska z Roztoczem ? platforma wschodnio-europejska ? kreda lekko sfalowana
- gezy ? tam są obniżenia; wapienie opokowe (opoki) ? wyniesienia. Gezy zostały zniszczone.
- elewacje w obrębie wyżyny nazywa się hełmami, wycięcia w gezach (obniżenia) ? padoły (Zamojski, Hrubieszowski)
- kreda pokryta u schyłku lessem starszym ? tam rozwinęły się gleby czarnoziemne ? na nich sedymentacja lessów; na Roztoczu mamy 55 m lessu
- less sprzyja erozji wąwozowej ? rozdolinnienie na 1km2  przypada 2,6km wąwozu
- lessy na Roztoczu mają 80m grubości.
Sole ceksztyńskie, Niecka Brzeżna, Wał kujawsko-pomorski.
SÓL ? skała plastyczna. W triasie pierwsze warstwy pokładowe ? uplastycznia się .
Wysady solne ? Mogilno ? z głębokości 3-4 km podchodzi na powierzchnię 500 m. W Kłodawie podchodzi prawie pod powierzchnię; słupy są nadal aktywne ? halokineza.
W Polsce są 2 obszary solne:
1o Niż Polski  (bruzda Duńsko ? Niemiecko ? Polska  ; z permu)
2o sól górnomioceńska pod progiem Pogórza Karpackiego (Bochnia i Wieliczka).

Wyżyna Śląska i jura Krakowsko-Częstochowska ? sieć dolinna i rzeczna;
progi strukturalne ? górno- i dolno - środkowo-jurajskie;
Rzeki: Mała Panew, Stobrawa, Prosna, Warta ? płyną rozległymi obniżeniami dolinnymi.
Warta ? płynie obniżeniem (dolinne +śr. jur.) ? pokonuje kłeste i wąską gardelę, przechodzi na drugą stronę jury białej, wraca z powrotem i następnie powraca na kłestę.
Poligenetyczna rzeka składa się z odcinków z różnych wieków.
JURA KRAKOWSKO ? CZĘSTOCHOWSKA
- skałki ? powierzchnia zrównania paleogenskiego ? wapienie nie są jednorodne ? szelf produkuje węglan; pomiędzy nimi jest bioherma ? jest to rafa koralowa (twarda), albo stożki algowe. Kopuły algowe na szelfie zaczynają odpadać.
W morzu rafy i stożki ? wokół śmietniska.
Jaskinie ? paleogen ? procesy chemiczne zależne od temperatury.
NIECKA NIDY
- położona bardzo nisko.
- mioceńskie iły i gipsy
- poźniej gips zasypany lessem i glinami zwałowymi i tak jest do dziś.
GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
- osłona mezozoiczna skały karbońskie i dewońskie
- kaledońskie góry Świętokrzyskie ? strefa kielecka ? najniższe południowo-zachodnie
- warysyjskie góry Świętokrzyskie ? północna część g.Świętokrzyskich ? najwyższa 611m n.p.m.
Długotrwała denudacja powstaje tam gdzie są powierzchnie twarde ? powstają wały.
Grzbiet Łysogór ? góry rusztowe.
Łysogóry ? długość pasma ? 100 km, szerokość 40 km. ? gołoborza związane z wietrzeniem
Największy szczyt ? ŁYSIACA ? 611 m
Trzon paleozoiczny odsuwa się od Chęcin do Sandomierza. Łupki kambryjskie ? widoczne w podcięciu przez Wisłę pod Sandomierzem ? tworzą góry Pieprzowe; Pd strefa ? kaledońska, pn ? warysyjska Łysogóra.
Pasma:  Oblęgorskie, Masłowskie, Jeleniewskie, Łysogóry, Klonowskie
Lądolód środkowo-polski ? odrzański ominął góry Świętokrzyskie ? krawędź od północy ? dowód, że lądolód wypuszczał języki, które wchodziły w obniżenia i pozostawiały eratyk. Tylko w czasie zlodowacenia Górnego Sanu góry Świętokrzyskie były pokryte lodem.
Strefa osłony mezozoicznej ? pokryta lessem.